Bloga Başlarken

Bu blog, Diego Velazquez'in Nedimeler (Las Meninas) isimli tablosu hakkında. Blogun amacı, tablonun "muamma"sının çözülmesine özgün bir katkıda bulunmaktır. Blogun içeriği, Resim, Tarih, Siyaset, Felsefe, Mimarlık, Edebiyat, İlahiyat gibi konuları kapsayan çok geniş bir yelpazeye yayılmaktadır. Hem uzmanların, hem de genel kültür çerçevesinde değişik konularda okumayı sevenlerin bu blogdan zevk alacağını umuyorum. Blog'u okumaya , … Continue reading Bloga Başlarken

Bir Katedral İnşa Etme Kılavuzu Mu?

Daha önceki yazılarımızda, Nedimeler tablosunun kompozisyon çizgilerinden hareketle nasıl bir geometrik düzen örnekçesi elde ettiğimizi göstermiştik. Aşağıdaki imaja bakarak bunu yeniden hatırlayalım. Burada, kesişmesi muhtmelen olan diyagonalleri alıp birer kesişme noktası elde edinceye kadar uzatıyor, sonra bu noktalardan bir yansıtma aksı elde ederek, aksın bir tarafındaki tüm çizgileri diğer tarafa da simetrik oluşturacak şekilde yansıtıyorduk. … Continue reading Bir Katedral İnşa Etme Kılavuzu Mu?

Tanrı’nın Gözü, Tanrı’nın Eli: Nedimeler’de Altın Oran Kullanımı

Bu yazıda, Nedimeler tablosu ile Santiago de Compostela Katedrali arasındaki ilişkiyi bir de Altın Oran üzerinden göstermeye çalışacağız. Bu son derece şaşırtıcı sonuçlar veren bir alıştırma. Burada ilk adımımız, tablo içinde, altın orana dayanan bir motif saptamak. Böyle bir motifi tam olarak tablonun merkezinde bulabiliyoruz: 4-3-3-4 şeklindeki daha önce ele aldığımız yatay bölümlemenin ortasındaki 3-3'lük … Continue reading Tanrı’nın Gözü, Tanrı’nın Eli: Nedimeler’de Altın Oran Kullanımı

Saraydaki Bir Odadan Daha Da Fazlası

Bir önceki yazımızda, Nedimeler tablosunda görünen odanın, saraydaki bir odadan fazlası olduğunu söylemiş, buradaki mekanın, başka bir düzlemde, Compostela'daki Santiago Katedrali'nin apsesine karşılık geldiğini göstermiştik. Tablodaki ipuçlarını izlemek suretiyle onun dikeydeki çizgilerini nasıl Katedralin içine projekte ettiğimizi ve buradan elde ettiğimiz çizgiler yelpazesinin, apseyi meydana getiren taşıyıcı sisteminin taşıyıcı öğelerini nasıl tek tek işaretlediğini tekrar hatırlayalım: … Continue reading Saraydaki Bir Odadan Daha Da Fazlası

Saraydaki Bir Odadan Fazlası

Nedimeler tablosunda görünen odanın neresi olduğu, özellikle 80'li yıllarda, bir dizi makalenin konusu olmuştur. Onun, gerçek bir mekanı yansıttığı ve bu mekanın da, Kraliyet Ailesi ile onların yardımcılarının yaşadığı Madrid'deki Eski Alcazar Sarayı içinde yer alması gerektiği düşünülüyordu. Sözkonusu bu odanın Saray içindeki konumu ile ilgili varsayımlar şu bilgiye dayanıyordu: Philip IV'ün veliahtı olacak olan … Continue reading Saraydaki Bir Odadan Fazlası

Cehenneme Giden Yol Hangi Göndermelerle Döşeli?

Önceki yazılarımızda, Nedimeler tablosunun zamansal olarak üç bölüme ayrıldığını, bu kurgusunun da Santiago de Compostela Katedrali'nin Batı cephesinde yer alan Porte de la Gloria'nın (Zafer Kapısı) programına dayandığını göstermiştik. Buna göre tablo, soldan sağa, oradan da merkeze olmak üzere, birbirini takip eden üç sekanstan meydana geliyor: Tablonun önüne gelen kişi, önce sol yarısında bir sınamadan … Continue reading Cehenneme Giden Yol Hangi Göndermelerle Döşeli?

Philip Prospero’nun Müjde’si

Bu yazıda, Nedimeler tablosunun merkezinde yer alan bir motifi daha yakından ele alacağız: Prenses'e su veren nedime motifini. Yanıt arayacağımız soru, bu motifin İncil'deki Müjde (Annunication) sahnesine bir gönderme olarak  ya da onun örneğinde yapılmış bir motif olarak ele alınıp alınmayacağı. Bunun bizim açımızdan önemi, bu motifin gerçekten bir doğum müjdesi - veliaht Philip Prospero'nun … Continue reading Philip Prospero’nun Müjde’si

Cepheler ve Başka Hesaplar

Daha önceki bir yazımızda, Nedimeler tablosundan yola çıkarak bulduğumuz bir mimari planın, Compostela'daki Santiago Katedrali'ne dayandığını göstermiştik. Bu yazıda, bu mimari planın, Santiago Katedrali ile ilişkisini biraz daha gözler önüne sererek, Nedimeler tablosunun kompozsiyonun bu Katredral ile ilişki olduğunu birkaç açıdan daha göstermek istiyoruz. Bu yazıda, Nedimeler'den çıkma mimari planın, Santiago katedralinin cepheleri, özellikle de … Continue reading Cepheler ve Başka Hesaplar

Yargıç Kapıda Durmaktadır!

Son yazımızda, Nedimeler tablosundaki kompozisyonun, Santiago de Compostela Katedralinin mimari düzenine dayandığını söylemiştik. Burada düzenden kastımız, kilisenin taşıyısı sistemidir, yani üzerine yapılabilecek tüm süslemelere karşın, onda hiç değişmeden kalacak şeydir. Nedimeler tablosu, tam bu değişmeyecek olan yapının ritmini, yani onun "şarkısını" yinelemektedir. Bundan hemen önceki yazıdaysa, tablonun mizanseninin kalbinde yer alan ayna ve kapının yine … Continue reading Yargıç Kapıda Durmaktadır!

Nedimeler’in Kompozisyonunun Mimari Kökleri – Santiago de Compostela Katedrali

Son yazılarda daha ziyade Nedimeler tablosunun yazınsal kaynakları üzerinde durduk ve onun hem Don Kişot, hem de İncil'deki Aziz Yakup Mektubu ile ilişkisini gösterdik. Bu iki metnin nasıl 1656-1658 tarihleri arasındaki olayları İspanyolların bakış açısından yorumlamanın araçlarına dönüştürüldüğü konusunda böylece bir fikrimiz de olmuştu. Şimdi tekrar bu tablonun kompozisyonuna geri dönüp onda çok daha ilginç … Continue reading Nedimeler’in Kompozisyonunun Mimari Kökleri – Santiago de Compostela Katedrali

Ayna ve Kapıdaki Yargıç

Geçen yazımızda, Nedimeler tablosunun bir sınama kurgusu içermiş olduğunu, bu sınama kavramının da Don Kişot romanının "Mambrino'nun Altın Miğferi" isimli 21.bölümümden bu tabloya girmiş olabileceğini söylemiştik. Bununla birlikte, tablonun yapımında Santiago (Aziz Yakup) kültünün de önemli bir rolu olduğunu, soylu olma niyetinde olan Velazquez'in tam da bu azizin adını taşıyan tarikata girmeye çalıştığını anlatmıştık. Bu … Continue reading Ayna ve Kapıdaki Yargıç